Wat dit voor de geschiedenis betekent
Het schip, uit de 1500s, wordt gezien als een soort tijdcapsule van vroegmoderne handelspraktijken in de Middellandse Zee. Rond het wrak liggen bijna tweehonderd keramische kruiken, gele geglazuurde borden, metalen staven (waarschijnlijk ijzer) en zes kanonnen — een zeldzame blik op handelsgoederen uit die tijd.
De kruiken zijn versierd met bloemige en geometrische patronen en tonen soms de letters IHS (een traditioneel christelijk monogram voor de naam van Jezus). Onderwaterarcheoloog Marine Sadania omschreef het wrak in Le Monde als “een soort tijdcapsule bewaard ver van stormen en plunderaars aan de oppervlakte.”
De Golf van Saint-Tropez, waar het schip is ontdekt, was in de 1500s een belangrijke handelsroute, wat ook blijkt uit andere bekende wrakken zoals Lomellina en Sainte-Dorothéa. De lading van de “Camarat 4” — afgewerkte goederen uit Italiaanse werkplaatsen — suggereert dat het schip waarschijnlijk onderweg was naar markten in Frankrijk of Spanje.
Hoe het wrak werd gevonden en welke technieken werden gebruikt
De vondst kwam tijdens diepe-zee trainingsoperaties van de Franse Marine. Met behulp van multibeam sonar werd de locatie vastgesteld, waarna een onderwaterdrone met camera visueel bevestigde dat er een 30-meter lange houten casco lag.
Wegens de extreme diepte (niet bereikbaar voor menselijke duikers) verloopt het onderzoek met op afstand bediende voertuigen, ROV’s (op afstand bediende voertuigen) uitgerust met camera’s, lichten en robotarmen. Voor de toekomst staat het maken van een 3D-digitale reconstructie gepland: duizenden overlappende beelden worden aan elkaar geplakt om een digitaal model te vormen.
Slechts een klein aantal voorwerpen zal naar boven worden gehaald voor laboratoriumonderzoek; de nadruk ligt op digitale mapping en het delen van die modellen in musea en klaslokalen. Zo kunnen studenten en het publiek de site verkennen alsof ze zelf een robot besturen, zonder het kwetsbare wrak te verstoren.
Behoud en vervolgonderzoek
Er zijn voorlopig geen plannen voor een volledige opgraving van de site, vooral omdat grote graafoperaties schade aan het wrak kunnen veroorzaken en werken op zulke dieptes riskant en duur zijn. De gekozen strategie richt zich op gerichte bemonstering en het beschermen van de wraksite als een “opgesloten kluis” op de zeebodem — de ijskoude, donkere en bewegingsloze omstandigheden helpen de conservering.
Dit digitale behoudsmodel biedt een nieuwe manier om met archeologische vondsten om te gaan en ze aan het publiek te tonen. De ontdekking van “Camarat 4” door de Franse Marine en de daaropvolgende studies door DRASSM (Département des Recherches Archéologiques Subaquatiques et Sous-Marines) laten zien dat de zoektocht naar maritieme geschiedenis doorgaat, en zetten aan tot nadenken over hoe we onderzeese archeologie benaderen in een tijd waarin digitalisering en duurzaamheid centraal staan. De vondst geeft een inkijk in het verleden en nodigt uit om na te denken over de duurzame bescherming van ons gedeelde culturele erfgoed.