Letten op anderen en bescheidenheid
Mensen die routinematig beleefd zijn, letten vaak meer op wat er om hen heen gebeurt. Die sociale aandacht (oftewel empathie of inlevingsvermogen) laat ze andere mensen sneller herkennen en waarderen. Een eenvoudige oefening is jezelf elke dag af te vragen: “Wie maakte mijn dag vandaag makkelijk?” en die persoon vervolgens te bedanken. Zelfs één simpele zin volstaat vaak.
Daarnaast hebben deze mensen doorgaans een lage “entitlement energy”. Ze zien hulp als een gift, niet als iets waar ze recht op hebben. Dit karaktertrekje zie je vaker bij ouderen die veel levenservaring hebben en waarbij bescheidenheid een grote rol speelt.
Kalm blijven en goed samenwerken
Constante beleefdheid gaat meestal samen met emotionele stabiliteit, vooral onder druk. Stress zorgt er bij sommigen voor dat ze hun manieren verliezen. Als je de allereerste zin die je zegt wanneer je gestrest bent even vertraagt — zelfs een halve seconde — geef je je brein de ruimte om een passende en beleefde reactie te bedenken.
Beleefde mensen zijn vaak ook van nature coöperatief. De psychologische term hiervoor is “agreeableness” (bereidheid tot samenwerking, eerlijkheid en harmonie). Dat is belangrijk in relaties zoals een huwelijk, vriendschappen, werkteams en de band tussen grootouders en kleinkinderen. Kleine beleefdheden zoals “alsjeblieft” en “dank je” helpen om onderlinge welwillendheid op te bouwen.
Respect tonen en dankbaarheid
Respecteren van grenzen en rollen is nog zo’n eigenschap van beleefde mensen. Ze erkennen anderen als individuen en kiezen voor vragen en overleg in plaats van bevelen. Vragen als “Mag ik een tussendoortje, alsjeblieft?” geven iemand de vrijheid om te kiezen in plaats van een directe eis neer te leggen.
Dankbaarheid zit ook vaak automatisch ingebakken. Onderzoek laat zien dat dankbaarheid samenhangt met beter welzijn en sterkere relaties. Tijdens een wandeling in het park kan een klein gebaar — een vriendelijk knikje en een “dank je” naar een ouder stel — al veel doen. ’s Avonds kun je een gewoonte maken van het herinneren aan één persoon die je die dag op een kleine manier hielp, en die waardering uitspreken of opschrijven.
Relaties opbouwen met kleine momenten
Wie beleefdheid automatisch toepast, begrijpt dat relaties bestaan uit kleine, alledaagse interacties. Door kleine, consistente handelingen te integreren in de dagelijkse routine, kunnen individuen mentale helderheid bereiken. Zoals Maya Angelou ooit zei: “People will forget what you said, people will forget what you did, but people will never forget how you made them feel.” (Mensen vergeten misschien wat je zei of deed, maar niet hoe je ze liet voelen.) Dat onderstreept waarom beleefdheid ertoe doet: elk contact laat iets achter, en deze mensen kiezen er meestal voor warmte te verspreiden in plaats van pijn.
Beleefdheid lijkt misschien eenvoudig, maar de eigenschappen erachter zijn complex en waardevol. Ze vormen het cement waarmee relaties worden begonnen en onderhouden, en geven diepgang aan de dagelijkse contacten die ons leven vormen. Door regelmatig “alsjeblieft” en “dank je” te zeggen doe je dus meer dan alleen netjes zijn; je maakt deel uit van een lange traditie van respect, samenwerken en menselijkheid. Verschillende generaties hebben verschillende opvattingen over beleefdheid.
